Autisme

vlag-nl

Wat is autisme?

Autisme (hiermee verwijzen we naar zowel klassiek autisme, het syndroom van Asperger, de pervasieve ontwikkelingsstoornis niet nader gespecificeerd [PDD-NOS]) komt voor bij kinderen, adolescenten, bij volwassenen en ouderen. Ongeveer bij 1 procent van de kinderen en volwassenen is er sprake van autisme. Mensen met een autisme diagnose hebben vooral moeite met het sociale begrip en de sociale intuïtie. Dat maakt hen in bepaalde situaties onzeker en angstig en deze angst wordt door sommigen ingetoomd doordat ze zich vasthouden aan bekende regels en patronen. Er wordt bij autisme gesproken van een drietal hoofdkenmerken, namelijk kwalitatieve beperkingen op het gebied van sociale interacties, kwalitatieve beperkingen op het gebied van communicatie, en beperkte patronen van gedrag, belangstelling en activiteiten waarbij sprake is van een stoornis in de verbeelding.

Mensen met autisme hebben vooral moeite in het dagelijkse sociale verkeer. Sommige kinderen weten vaak niet hoe ze nu het beste vriendjes kunnen maken of spelen juist het liefste alleen. Sommige kinderen maken als ze praten nauwelijks gebruik van gebaren en oogcontact en sommige kinderen praten zelfs helemaal niet. Sommige kinderen en volwassenen weten heel veel van een onderwerp, bijvoorbeeld over een bepaalde periode in de geschiedenis, trams of dinosaurussen, het koningshuis, literatuur uit de middeleeuwen en praten over vrijwel niets anders. Sommige mensen met autisme nemen alles wat gezegd wordt heel erg letterlijk (zie plaatje) of praten anderen precies na. Ook kunnen mensen met autisme bijvoorbeeld erg in de war raken (of bang of boos worden) als iets niet gaat zoals ze gewend zijn.

Letterlijk

Alle bovenstaande voorbeelden passen bij één van de drie hoofdkenmerken die te maken hebben met sociale interactie, communicatie en de beperkte patronen van gedrag. Er zijn dus problemen in de verschillende domeinen van de ontwikkeling zoals de taalontwikkeling zijn, de motorische ontwikkeling, het reageren op interne en externe prikkels, maar vooral het vermogen zich op anderen te richten en het eigen gedrag in sociale situaties goed te sturen. In hun interesses kunnen sommigen zelfs rigide en dwangmatig zijn.

Belangrijk is om u te realiseren dat niet bij ieder kind of volwassene met autisme alle bovenstaande problemen naar voren komen. Dit verschilt per persoon, maar ook binnen een persoon kan het afhangen van de situatie en van hun leeftijd. In sommige fases in het leven van iemand met autisme kan het zelfs prima zo zijn dat iemand zich goed kan redden en nauwelijks problemen heeft terwijl dezelfde persoon vroeger bijvoorbeeld heel veel hulp nodig had om het te redden. Voor iedereen met een autisme diagnose ligt het accent dus anders.

Achtergrond

Uit het onderzoek van de afgelopen jaren wordt het steeds duidelijker dat autisme grotendeels verklaard wordt door biologische factoren. In eerder onderzoek is gekeken naar erfelijkheid (genetica) en naar het functioneren van de hersenen. Autisme wordt voor ongeveer 80 tot 90 procent verklaard vanuit erfelijke factoren. Dit betekent niet dat de omgeving geen invloed heeft. De omgeving (bijvoorbeeld als een kind in de baarmoeder zit) kan bijvoorbeeld van invloed zijn of bepaalde genen ook actief worden.

Verder lijken de hersenen van mensen met autisme anders te functioneren dan de hersenen van mensen zonder deze diagnose. Zo is het idee dat mensen met autisme binnen bepaalde hersengebieden meer verbindingen hebben en tussen andere hersengebieden juist veel minder verbindingen hebben dan mensen zonder autisme.

Doordat de hersenen van mensen met autisme anders lijken te functioneren, zien we bij onderzoek bijvoorbeeld dat kinderen met autisme meer moeite hebben om steeds nieuwe oplossingen te bedenken of te wisselen van strategie. Ook lijken mensen met autisme moeite te hebben met het interpreteren van emoties en het zich verplaatsen in andere mensen. Veel mensen met autisme kunnen zich wel verplaatsen in iemand anders, maar lijken deze kennis niet altijd snel en flexibel toe te kunnen passen. Ook lijken mensen met autisme juist aandacht te hebben voor details. Hoe dit precies komt is nog niet duidelijk.

Waar kunt u meer informatie vinden over autisme?